آیینه سوگ ایل روایتی تصویری از ارادت جامعه عشایری به ساحت سیدالشهدا (ع)
بحرینی با بیان اینکه جامعه عشایری ایران در طول تاریخ پیوندی عمیق و ریشهدار با فرهنگ عاشورا داشته است، گفت: آیینهای سوگواری در میان ایلها همواره بخشی از هویت معنوی و اجتماعی عشایر بوده و بر همین اساس، مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» بهعنوان یک رویداد فرهنگی و هنری طراحی شده است تا این جلوههای ارزشمند فرهنگی ثبت و مستندسازی شود.
وی افزود: ایده شکلگیری این مسابقه از ضرورت توجه به آیینهایی نشأت گرفته که با وجود اهمیت فرهنگی بالا، کمتر دیده و روایت شدهاند. به همین دلیل، شورای فرهنگی سازمان امور عشایر ایران با همکاری دبیرخانه شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت آموزش و پرورش، برگزاری این مسابقه ملی را در دستور کار قرار داده است تا از طریق عکس و فیلم کوتاه دو دقیقهای، امکان روایت تصویری این مراسم فراهم شود و این میراث معنوی در حافظه فرهنگی کشور ماندگار بماند.
مسئول نمایندگی ولیفقیه در سازمان امور عشایر ایران با اشاره به دلیل تمرکز این رویداد بر فرهنگ ایلی اظهار داشت: شیوه زندگی عشایری ویژگیهای خاص خود را دارد و همین ویژگیها باعث شده است آیینهای مذهبی، بهویژه مراسم عزاداری محرم، در میان عشایر جلوهای متفاوت و ویژه پیدا کند.
به گفته وی، ساختار اجتماعی، سبک زندگی کوچنشینی، روابط خویشاوندی و حتی فضای طبیعی زندگی عشایر بر شکل برگزاری این آیینها تأثیرگذار است.
بحرینی ادامه داد: عزاداری محرم در میان ایلات کشور در بخشهایی همچون نحوه برپایی مراسم، نذورات، حضور گسترده خانوادهها، نقشآفرینی زنان عشایری و مشارکت کودکان و نوجوانان، رنگ و بوی فرهنگ ایلی دارد و همین ویژگیها، وجه تمایز آن با سوگواری در شهرها و حتی روستاهاست. از این رو، هدف اصلی مسابقه، بازنمایی همین هویت فرهنگی خاص و نشان دادن جلوه ویژه فرهنگ عاشورا در بستر زندگی عشایری است.
وی درباره محورهای این جشنواره نیز گفت: عزاداری در سیاهچادر، ییلاق، قشلاق و مسیر کوچ، تعزیه، شبیهخوانی و نوحهخوانیهای بومی، نقش بزرگان، ریشسفیدان، زنان، نوجوانان و جوانان در آیینها، موکبهای عشایری، نذورات، موسیقی آیینی و جلوههای همدلی عشایری، از جمله محورهای در نظر گرفته شده برای این مسابقه است.
وی افزود: شرکتکنندگان میتوانند آثار خود را در قالب عکس و فیلم کوتاه دو دقیقهای تهیه و از طریق پیامرسان ایتا به شماره ۰۹۳۷۰۳۰۲۹۴۴ ارسال کنند.
بحرینی گفت: مهلت ارسال آثار تا پایان ایام ماه صفر، برابر با ۲۳ مردادماه تعیین شده است تا علاقهمندان فرصت کافی برای ثبت آیینهای محرم و اربعین داشته باشند.
وی با اشاره به گستره ملی این رویداد عنوان کرد: مسابقه «آیینه سوگ ایل» در سطح ملی برگزار میشود و مخاطبان آن جامعه عشایری سراسر کشور هستند. همچنین پیشبینی شده است مراسم اختتامیه و معرفی آثار برگزیده به میزبانی یکی از استانهای عشایرنشین برگزار شود.
مسئول حوزه نمایندگی ولیفقیه در سازمان امور عشایر ایران در پایان، مهمترین دستاورد فرهنگی این مسابقه را ثبت و ماندگار شدن میراث معنوی جامعه عشایری در حوزه آیینهای عاشورایی دانست و گفت: بسیاری از این آیینها شفاهی و سنتی هستند و اگر مستندسازی نشوند، ممکن است به مرور زمان کمرنگ شوند. این رویداد افزون بر ثبت این جلوهها، میتواند به معرفی گستردهتر فرهنگ عزاداری عشایر کمک کند و زمینه تقویت هویت فرهنگی نسل جوان عشایر را نیز فراهم سازد؛ چراکه مشارکت مستقیم جوانان در ثبت و روایت این آیینها، پیوند آنان با میراث فرهنگی و مذهبیشان را عمیقتر خواهد کر
کلمات کلیدی :
- سوگ ایل
- آیینه سوگ ایل
- مسابقه عکس